อภิธานศัพท์จานเอ็นโค้ดเดอร์: คำศัพท์ที่ใช้บ่อย 30 คำ พร้อมคำภาษาอังกฤษเทียบเคียงและคำอธิบาย
คำศัพท์ที่ใช้บ่อยเกี่ยวกับจานเอ็นโค้ดเดอร์ (encoder disc) และเอ็นโค้ดเดอร์แบบออปติคัล พร้อมคำภาษาอังกฤษเทียบเคียงและคำอธิบายโดยย่อ: แบบอินครีเมนทัล แบบแอบโซลูท แบบส่องผ่าน แบบสะท้อน แทร็กรหัส จำนวนเส้น ระยะพิตช์เกรตติง ดิวตี้ไซเคิล การอินเทอร์โพเลชัน รหัสเกรย์ ความเยื้องศูนย์ ความหนาแน่นทางแสง ค่าการสะท้อนแสง ฯลฯ
2026-10-05 · Langfang Jingzheng Optoelectronic Technology Co., Ltd.
ตารางด้านล่างรวบรวมคำศัพท์ 30 คำที่พบบ่อยที่สุดในการเลือกจานเอ็นโค้ดเดอร์ (encoder disc) แบบงาน (drawing) และการตรวจสอบ พร้อมคำภาษาอังกฤษเทียบเคียง เพื่อความสะดวกในการสื่อสารกับลูกค้าต่างประเทศและผู้ผลิตหัวอ่าน (readhead)
| คำศัพท์ | English | คำอธิบาย |
|---|---|---|
| จานเอ็นโค้ดเดอร์ | encoder disc / code wheel | จานที่มีลวดลายสว่าง-มืด หรือลวดลายสะท้อนแสงสูง-ต่ำ เป็นชิ้นส่วนหลักในการวัดมุมของเอ็นโค้ดเดอร์แบบออปติคัล |
| เอ็นโค้ดเดอร์แบบออปติคัล | optical encoder | เซนเซอร์ที่ใช้แหล่งกำเนิดแสง จานเอ็นโค้ดเดอร์ และตัวรับแสง แปลงมุมการหมุนเป็นสัญญาณไฟฟ้า |
| แบบอินครีเมนทัล | incremental | ให้เอาต์พุตเป็นพัลส์หรือสัญญาณไซน์/โคไซน์ตามการหมุน ต้องกลับจุดศูนย์หลังจ่ายไฟ |
| แบบแอบโซลูท | absolute | ทุกตำแหน่งเชิงมุมมีรหัสเฉพาะ จึงทราบตำแหน่งทันทีเมื่อจ่ายไฟ |
| แบบส่องผ่าน | transmissive | แสงผ่านทะลุจานเอ็นโค้ดเดอร์ แหล่งกำเนิดแสงและตัวรับแสงอยู่คนละด้านของจาน |
| แบบสะท้อน | reflective | แสงสะท้อนที่ผิวจานเอ็นโค้ดเดอร์ แหล่งกำเนิดแสงและตัวรับแสงอยู่ด้านเดียวกัน |
| แทร็กรหัส | track | แถบวงแหวนรอบจานเอ็นโค้ดเดอร์ที่มีลวดลายแบบเดียวกัน เช่น แทร็กอินครีเมนทัล แทร็กจุดศูนย์ และแทร็กรหัสแอบโซลูท |
| จุดศูนย์ / เครื่องหมายอ้างอิง | index / reference mark (Z) | เครื่องหมายที่ปรากฏหนึ่งครั้งต่อรอบ ใช้สำหรับการกลับจุดศูนย์ |
| จำนวนเส้น | line count / lines per revolution | จำนวนเส้นสเกลในหนึ่งรอบของแทร็กอินครีเมนทัล เช่น 2500 เส้น |
| ระยะพิตช์เกรตติง | grating pitch | ระยะห่างระหว่างเส้นสเกลสองเส้นที่อยู่ติดกัน ณ รัศมีการอ่าน เท่ากับ 2πr ÷ จำนวนเส้น |
| ดิวตี้ไซเคิล (duty cycle) | duty cycle | สัดส่วนของส่วนที่แสงผ่านได้ (หรือส่วนสะท้อนแสงสูง) ภายในหนึ่งระยะพิตช์ โดยทั่วไปคือ 1:1 |
| รัศมีการอ่าน | reading radius | ระยะจากศูนย์กลางจุดแสงของหัวอ่านถึงศูนย์กลางของจานเอ็นโค้ดเดอร์ |
| การคูณความถี่ | edge multiplication (×4) | ใช้ขอบขาขึ้นและขอบขาลงของคลื่นสี่เหลี่ยมสองช่อง A และ B เพื่อเพิ่มจำนวนนับเป็น 4 เท่าของจำนวนเส้น |
| การแบ่งย่อย / การอินเทอร์โพเลชัน | interpolation | แบ่งสัญญาณไซน์/โคไซน์หนึ่งคาบออกเป็นหลายส่วนย่อยเพื่อเพิ่มความละเอียด |
| สัญญาณไซน์/โคไซน์ | sine/cosine (sin/cos) signals | สัญญาณแอนะล็อกสองช่องที่มีเฟสต่างกัน 90° ใช้สำหรับการอินเทอร์โพเลชัน |
| รหัสเกรย์ | Gray code | รหัสที่ตำแหน่งติดกันสองตำแหน่งต่างกันเพียงหนึ่งบิต นิยมใช้ในแบบแอบโซลูทหลายแทร็ก |
| รหัสสุ่มเทียม | pseudo-random code (PRBS) | รหัสที่นิยมใช้ในแบบแอบโซลูทแทร็กเดียว อ่านบิตต่อเนื่องเพียงไม่กี่บิตก็ระบุตำแหน่งได้ |
| ความละเอียด | resolution | ระยะก้าวเชิงมุมที่เล็กที่สุดที่สามารถแยกแยะได้ |
| ความแม่นยำ | accuracy | ความเบี่ยงเบนสูงสุดระหว่างค่าที่อ่านได้กับมุมจริง ขึ้นอยู่กับความคลาดเคลื่อนของการแบ่งสเกล ความเยื้องศูนย์ และความคลาดเคลื่อนการอินเทอร์โพเลชัน |
| ความคลาดเคลื่อนของการแบ่งสเกล | graduation error | ผลต่างระหว่างตำแหน่งจริงกับตำแหน่งทางทฤษฎีของเส้นสเกล |
| ความเยื้องศูนย์ | eccentricity | ศูนย์กลางลวดลายของจานเอ็นโค้ดเดอร์ไม่ตรงกับศูนย์กลางการหมุน ทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนเชิงมุมหนึ่งรอบต่อการหมุนหนึ่งรอบ |
| ความร่วมศูนย์ | concentricity | ความเบี่ยงเบนระหว่างศูนย์กลางลวดลายกับศูนย์กลางรูใน เป็นรายการที่วัดบ่อยในการตรวจรับ |
| ความหนาแน่นทางแสง | optical density (OD) | ความสามารถในการกั้นแสงของบริเวณทึบแสงในแบบส่องผ่าน OD 3 หมายถึงค่าการส่องผ่านแสง 0.1% |
| ค่าการสะท้อนแสง | reflectance | สัดส่วนของแสงที่สะท้อนจากบริเวณสะท้อนแสงสูงและบริเวณสะท้อนแสงต่ำของจานเอ็นโค้ดเดอร์แบบสะท้อน |
| คอนทราสต์ | contrast | ความแตกต่างของสัญญาณระหว่างบริเวณสว่างและบริเวณมืด เป็นตัวกำหนดแอมพลิจูดของสัญญาณและอัตราส่วนสัญญาณต่อสัญญาณรบกวน |
| โฟโตลิโทกราฟี | photolithography | กระบวนการถ่ายโอนลวดลายของโฟโตมาสก์ลงบนวัสดุฐานโดยใช้โฟโตรีซิสต์ การฉายแสง และการล้างสร้างภาพ |
| การเคลือบโครเมียม | chrome coating (Cr) | เคลือบโครเมียมหนึ่งชั้นบนผิวแก้วเพื่อเป็นชั้นทึบแสง แล้วกัดลายเพื่อสร้างเส้นสเกล |
| AOI | automated optical inspection | ใช้แมชชีนวิชันตรวจสอบความสมบูรณ์ของเส้นสเกลและข้อบกพร่องบนผิวโดยอัตโนมัติ |
| หัวอ่าน | read head | ชิ้นส่วนที่มีแหล่งกำเนิดแสงและตัวรับแสง ใช้อ่านลวดลายของจานเอ็นโค้ดเดอร์ |
| รูปลิสซาจู | Lissajous figure | รูปที่ได้จากการต่อสัญญาณ sin และ cos สองช่องเข้ากับออสซิลโลสโคปในโหมด XY ใช้ประเมินคุณภาพสัญญาณ |
บทความที่เกี่ยวข้อง: จะเลือกจานเอ็นโค้ดเดอร์แบบอินครีเมนทัลหรือแบบแอบโซลูทอย่างไร และ ความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนเส้น การอินเทอร์โพเลชัน และความละเอียด
บทความนี้รวบรวมโดยฝ่ายวิศวกรรมของ Langfang Jingzheng Optoelectronic Technology Co., Ltd. ทั้งนี้ Jingzheng Optoelectronics ผลิตจานเอ็นโค้ดเดอร์แก้ว จานเอ็นโค้ดเดอร์โลหะแบบสะท้อน จานเอ็นโค้ดเดอร์ PC และจานเอ็นโค้ดเดอร์สั่งทำพิเศษ เว็บไซต์ทางการ www.encoderdisk.cn โทรศัพท์ 0316-8933331